Zjazd windą 600 metrów w dół, przez ciemny szyb górniczy, to dopiero początek przygody. Kłodawska Podziemna Trasa Turystyczna to najgłębsza tego typu atrakcja w Polsce, prowadząca przez autentyczne korytarze czynnej kopalni soli. Tutaj nie ma sztucznych dekoracji ani turystycznych udogodnień – tylko surowa rzeczywistość pracy pod ziemią i sól, która powstała 250 milionów lat temu.

Kopalnia w Kłodawie to największa i najmłodsza kopalnia soli kamiennej w kraju, a przy tym jedyna na świecie czynna kopalnia tego typu otwarta dla zwiedzających. Podczas gdy w Wieliczce czy Bochni zobaczyć można historyczne wyrobiska, tutaj mija się prawdziwych górników w pełnym rynsztunku, słyszy odgłosy maszyn wydobywczych i czuje specyficzny zapach wilgotnej soli.

Podróż do wnętrza ziemi – czego można się spodziewać

Sama wycieczka trwa około 2,5-3 godzin i zaczyna się od zjazdu windą górniczą z prędkością 6 metrów na sekundę. To nie jest winda hotelowa – klatka jedzie przez szyb bez żadnych widoków, w ciemności, z charakterystycznym szumem lin i mechanizmów. Dla niektórych to emocje same w sobie, zwłaszcza dla dzieci, które po raz pierwszy doświadczają czegoś takiego.

Na dole czeka sieć korytarzy wydrążonych w złożach soli. Ściany lśnią w świetle lamp, a temperatura utrzymuje się przez cały rok na poziomie około 20 stopni Celsjusza. Nie trzeba zabierać kurtek – klimat jest stabilny i przyjemny, choć wilgotność potrafi dać się we znaki.

Trasa prowadzi przez nieczynne już wyrobiska, gdzie można zobaczyć warstwy soli o różnych barwach – od krystalicznie białej po rzadką różową odmianę. Ta różowa sól to unikat – w Europie wydobywa się ją tylko tutaj, w Kłodawie. Przewodnicy pokazują też, jak wygląda praca na aktywnych poziomach wydobywczych, które znajdują się jeszcze głębiej – na 600 i 750 metrach.

Sól wydobywana w Kłodawie to nie tylko przyprawa do kuchni. Trafia do przemysłu chemicznego, rolniczego, służy do zimowego utrzymania dróg, a nawet do produkcji soli leczniczej wykorzystywanej w medycynie.

Historia zapisana w soli i kamieniu

Kopalnia w Kłodawie działa od lat 60. XX wieku, ale sama sól to zapis historii sprzed epoki dinozaurów. Złoża powstały 250 milionów lat temu, gdy na terenie dzisiejszej Polski rozciągało się morze. Z czasem woda wyparowała, a sól osiadła na dnie, tworząc potężne pokłady sięgające nawet kilku kilometrów w głąb ziemi.

Pomysł udostępnienia kopalni turystom pojawił się w połowie lat 90., a sama trasa została oficjalnie otwarta 4 grudnia 2004 roku – w dzień Świętej Barbary, patronki górników. Trzy lata później, w 2007 roku, Kłodawska Podziemna Trasa Turystyczna wraz z wybranymi stanowiskami geologicznymi trafiła do Rejestru Zabytków.

Na trasie nie brakuje też elementów poświęconych pamięci górników. Na jednej ze ścian wisi tablica z nazwiskami tych, którzy zginęli podczas pracy w kopalni – przypomnienie, że wydobycie soli to zawsze była ciężka i niebezpieczna praca.

Lekcja geologii bez nudy

Przewodnicy w Kłodawie to górnicy z prawdziwego zdarzenia, którzy na co dzień pracują w kopalni. Nie recytują wyuczonych tekstów – opowiadają o tym, co znają z własnego doświadczenia. Można dowiedzieć się, jak powstaje sól kamienna, dlaczego kłodawska sól jest uważana za jedną z najczystszych w Polsce, jakie maszyny służą do wydobycia i jak wygląda codzienna praca na dole.

Dla dzieci i młodzieży to doskonała lekcja geologii i geografii, która nie ma nic wspólnego z nudnym wykładem. Można dotknąć ścian solnych, zobaczyć urządzenia wydobywcze, przejść przez prawdziwe korytarze górnicze. To edukacja przez doświadczenie, która zostaje w pamięci na długo.

Temperatura w kopalni przez cały rok wynosi około 20 stopni Celsjusza, więc nie trzeba zabierać dodatkowych ubrań – wystarczy zwykły strój codzienny.

Dla kogo jest ta wycieczka

Trasa jest dostępna dla dzieci od 7 roku życia – młodsze nie mogą brać udziału w zwiedzaniu ze względów bezpieczeństwa. To również nie jest miejsce dla osób z ograniczeniami ruchowymi – trzeba liczyć się ze sporymi dystansami do pokonania pieszo, schodami i nierównymi powierzchniami.

Dla rodzin z dziećmi w odpowiednim wieku to świetna przygoda – coś zupełnie innego niż standardowe muzea czy parki rozrywki. Starsze dzieci, zwłaszcza te zainteresowane nauką, techniką czy przygodami, będą zachwycone. Miłośnicy geologii, historii przemysłu i nietypowych atrakcji również znajdą tu coś dla siebie.

Warto mieć na uwadze, że to nie jest komercyjna atrakcja turystyczna w stylu parków tematycznych. Kopalnia nadal pracuje, wydobywa sól na potrzeby przemysłu, a zwiedzanie odbywa się na ściśle określonych zasadach i w wyznaczonych godzinach. To autentyczne doświadczenie, które pokazuje prawdziwe oblicze górnictwa.

Praktyczne informacje – bilety, godziny, dojazd

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie w dni robocze, a zjazdy do kopalni zaplanowane są na godziny: 9:15, 10:00 i 14:30. Bilety trzeba rezerwować wcześniej – najlepiej przez stronę internetową kopalni, bo miejsca są ograniczone i szybko się wyprzedają, zwłaszcza w sezonie wakacyjnym i weekendy.

Ceny biletów:

• Bilet normalny: 90 zł
• Bilet ulgowy dla emerytów i rencistów: 80 zł
• Bilet ulgowy dla dzieci, młodzieży i studentów: 70 zł

Przed wizytą warto zapoznać się z regulaminem zwiedzania dostępnym na stronie kopalni – są tam szczegółowe zasady bezpieczeństwa, lista rzeczy, których nie można wnosić do kopalni, oraz informacje o wymaganym ubiorze. Ponieważ to czynny zakład górniczy, przepisy są dość rygorystyczne.

Kłodawa znajduje się w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, około 120 km od Poznania i 140 km od Łodzi. Dojazd samochodem jest najprostszy – kopalnia znajduje się przy Alei 1000-lecia 2. Parking jest dostępny na miejscu. Osoby podróżujące komunikacją publiczną mogą dojechać autobusem do Kłodawy, choć połączenia nie są zbyt częste, więc trzeba dobrze zaplanować wyjazd.

Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego czynne jest w godzinach 7:00-18:00, wyłącznie w dni robocze. Kontakt: tel. 632 733 242 lub 632 733 304, e-mail: [email protected]

Co jeszcze warto wiedzieć

Całe zwiedzanie to sporo chodzenia – kilka kilometrów po podziemnych korytarzach. Wygodne obuwie to podstawa. Nie ma potrzeby zabierania ciepłych ubrań, ale warto mieć przy sobie wodę – temperatura jest przyjemna, ale wysiłek fizyczny daje się we znaki.

Fotografowanie jest dozwolone, choć warunki oświetleniowe bywają trudne. Warto mieć aparat lub telefon z dobrą matrycą, która radzi sobie w słabym świetle. Flesz jest pomocny, ale nie zawsze oddaje klimat solnych korytarzy.

Po zwiedzaniu można zajrzeć do sklepu przy kopalni, gdzie sprzedawana jest naturalna sól kłodawska – zarówno biała, jak i rzadka różowa odmiana. To dobry pomysł na pamiątkę, która faktycznie się przyda w kuchni.

Kłodawska Podziemna Trasa Turystyczna to atrakcja, która nie próbuje być czymś, czym nie jest. To autentyczne miejsce pracy, kawałek prawdziwego górnictwa udostępniony dla ciekawskich. Dla tych, którzy szukają czegoś więcej niż standardowe zwiedzanie, to pozycja obowiązkowa na mapie Wielkopolski.